Tου Xρηστου Γιανναρα
Ο,τι ονομάζουμε «κράτος» στην καθημερινή μας γλώσσα, είναι η θελημένη από εμάς τους ίδιους οργάνωση της συλλογικής μας συμβίωσης. Είναι προϋπόθεση της συμβίωσης: Δίχως τις δομές, τους θεσμούς, τους όρους λειτουργίας του κράτους η συλλογικότητα γίνεται αρένα βίας και σύγκρουσης τυφλών ορμεμφύτων - ζούγκλα.
Αυτή την απλούστατη, αυτονόητη, κεφαλαιώδη αλήθεια τη χάνουμε σε περιπτώσεις ή περιόδους παρακμής, όταν δηλαδή μειώνεται δραματικά η κατά κεφαλήν καλλιέργεια, το άθλημα ελευθερίας από τον πρωτογονισμό του εγωκεντρισμού. ΄Η σε περιπτώσεις που οι δομές, οι θεσμοί, οι όροι λειτουργίας του κράτους δεν έχουν προκύψει από τις αυτόχθονες συλλογικές ανάγκες, αλλά επιβλήθηκαν από ξένους κάποτε επικυρίαρχους. ΄Η εθελουσίως αντιγράφηκαν με άκριτη μίμηση ξένων προτύπων.
Στο νεωτερικό ελλαδικό κράτος όλοι οι παραπάνω λόγοι συγκλίνουν, συμπίπτουν και δημιουργούν ρήξη και αντιπαλότητα ανάμεσα στην κοινωνία και στο κράτος: Η παρακμή είναι ολοφάνερη, η κατά κεφαλήν καλλιέργεια απελπιστική, τα σχήματα κρατικής οργάνωσης δάνεια. Το ελλαδικό κράτος το οργάνωσε η Βαυαροκρατία (και ήταν μάλλον η σωτήρια τότε λύση, μετά τη δολοφονία του Καποδίστρια). Κυρίαρχη ιδεολογία, από την πρώτη στιγμή ως σήμερα, ο μεταπρατισμός, ο πιθηκισμός των «φώτων» της Εσπερίας, η ξυπασιά του Κοραή. Η οργάνωση του κράτους μιμητική, ριζικά άσχετη με τοπικές ιδιαιτερότητες, επιχώριους ιστορικούς εθισμούς, ντόπιες ανάγκες.
Οι ίδιοι άνθρωποι συγκροτούμε και την κοινωνία και το κράτος. Και όμως πάσχουμε από ένα είδος σχιζοφρένειας, νιώθουμε το κράτος ξένο, αντίπαλο, άμεση απειλή. Ακόμα και ο δημόσιος υπάλληλος, μπροστά στο γραφείο άλλου δημοσίου υπαλλήλου διαφορετικής υπηρεσίας, αισθάνεται απειλούμενος, φοβάται. Δεν το ζει για δικό του το κράτος ο Ελλαδίτης, υπηρέτη των αναγκών του, να συντρέχει στην αδυναμία του. Το νιώθει επίβουλο, δόλιο, γι’ αυτό και προσπαθεί, όσο μπορεί, να κρυφτεί από το κράτος, να το ξεγελάσει, να το κλέψει. Είναι σίγουρος κάθε Ελλαδίτης ότι το κράτος του οφείλει περισσότερα από όσα ο ίδιος στο κράτος. Γι’ αυτό και το κλέβει, όταν μπορεί, δίχως τύψεις.
Γνωστά πράγματα, χιλιοειπωμένα. Μια ερμηνεία της ανήκεστης βλάβης είναι ότι στην Ελλάδα το κράτος, από την καταγωγή του κιόλας, ταυτίστηκε με την εξουσία, όχι με την κοινωνία. Αρχικά με την τυραννική Βαυαροκρατία και στη συνέχεια με το κόμμα που κερδίζει στις εκλογές την εξουσία. Με τις εκλογές «μεταλλάσσομεν τυράννους» διαπίστωνε ρεαλιστικότατα ο Παπαδιαμάντης. Και παραμένει απίστευτα εύστοχος ώς σήμερα ο ορισμός του Ροΐδη, τι ονομάζουμε «κόμμα» στην Ελλάδα.
Σχεδόν δυο αιώνες, δεν έχουμε προκόψει ούτε μια γραμμή στα ουσιώδη και πρωταρχικά της συλλογικής μας ύπαρξης. Ούτε ένα βήμα. Το κράτος στην Ελλάδα είναι οι συντεχνίες των επαγγελματιών της εξουσίας μαζί και η υπαλληλία που αυτοί κάθε φορά διορίζουν για να εξαγοράσουν την ψήφο της, όχι για να υπηρετηθούν κοινές ανάγκες.
Φέουδο, τσιφλίκι η χώρα κάθε κυβέρνησης και του συνακόλουθου κομματικού κράτους, ανθρώπων σπάνια ικανών (και τότε ψυχοπαθολογικά εγωπαθών) αλλά κατά κανόνα γελοιωδώς ανίκανων. Που κατορθώνουν όμως και μας παθιάζουν («φυλετική» μας αρρώστια το πάθος για τα κοινά) και ποντάρουμε τη ζωή μας και τη ζωή των παιδιών μας στην κομματική τους ιδιοτέλεια σαν σε άλογα στην ιπποδρομία ή σε σκυλιά στην κυνοδρομία.
Ίσως για κάποιους να φτάνει το μαχαίρι στο κόκαλο, να γίνεται αφόρητη η οδύνη, μόνο αν η ωμή απανθρωπία του κράτους τους τσαλαπατήσει σαδιστικά στις πιο προσωπικές πτυχές της ζωής τους: Στον πόνο, στον θάνατο. Αν βρεθούν ή βρεθεί μονάκριβος αγαπημένος τους σε ένα από αυτά τα «ράντζα», για τα οποία δεκαετίες ακούμε τους αχρείους της εξουσίας να τα αναθεματίζουν, χωρίς να μπορούν να τα εξαλείψουν από τους άθλιους διαδρόμους των νοσοκομείων. Αν ζήσουν οι ίδιοι την εγκατάλειψη, τον εξευτελισμό, την απόγνωση του αρρώστου σε θάλαμο των πέντε ή εφτά κρεβατιών, όπου στριμώχνονται επιπλέον οι συνοδοί των ασθενών και οι «αποκλειστικές» αναπληρώνοντας τη ραστώνη ή τον τρομαχτικά ελάχιστο αριθμό νοσηλευτών.
Κράτος στην Ελλάδα σημαίνει: να μπορεί μια μερίδα του πληθυσμού να βασανίζει ατιμώρητα και με ισόβια αμοιβή τους αδύναμους και αναγκεμένους. Και να το κάνει μέσα από θεσμούς, νόμους, αποφάσεις ή την ανοχή μιας πολύ πολύ μικρότερης μερίδας, που οργανωμένη σε συντεχνίες επαγγελματιών της εξουσίας απολαμβάνει βίο πριγκίπων, έστω και με προσόντα ουτιδανά.
Είχα έμμεσα προκαλέσει σε επιφυλλίδα (24-2-08) τον υπουργό Δημήτρη Αβραμόπουλο να τολμήσει απροειδοποίητη επίσκεψη στο κολαστήριο του ΟΠΑΔ, στην οδό Θησέως 275 και ειδικά στο γραφείο 7 του τέταρτου ορόφου: να έχει άμεση εικόνα από την καταρράκωση της ανθρωπιάς μέσα στο πεδίο των αρμοδιοτήτων του. Φυσικά και με αγνόησε όπως όφειλε επαγγελματικά. Θα προσθέσω, παρ’ όλα αυτά, και μια επιπλέον μάταιη πρόκληση, στον υπουργό Προκόπη Παυλόπουλο: Να πάρει στα χέρια του το εξωφρενικού παραλογισμού έντυπο («Υπεύθυνη Δήλωση άρθρ. 8, παρ. 4, Ν. 1599/1986) που πρέπει να υπογράψουν δύο μάρτυρες, όταν κάποιος αποβιώσει, για να βεβαιώσουν την εγγύτητα της συγγένειας με τον θανόντα: Αν είσαι γιος της μητέρας σου, σύζυγος της συζύγου σου – η αστυνομική ταυτότητα ή το πιστοποιητικό του Δήμου δεν αρκεί για την κρατική παράνοια.
Κράτος στην Ελλάδα σημαίνει: Να διαδέχονται οι υπουργοί Υγείας - Πρόνοιας ο ένας τον άλλον, δεκαετίες ολόκληρες και να μην έχει ποτέ κανένας τους (και με έμπρακτες συνέπειες) ζητήσει να πληροφορηθεί: Πόσους μόνιμους δημόσιους υπαλλήλους μισθοδοτεί ο «Ευαγγελισμός» σαν «συνοδούς ασανσέρ», πόσες δεκάδες «κηπουρών» η «Σωτηρία»; Να υπουργούν τη δημόσια διοίκηση και να μην έχουν ποτέ διερευνήσει πόσες εκατοντάδες «συντηρητές κτιρίων» (υδραυλικοί, μαραγκοί, ηλεκτρολόγοι) μισθοδοτούνται ως μόνιμοι υπάλληλοι στα νοσοκομεία και είναι μονίμως άφαντοι στις εργάσιμες ώρες, αλλά με «χτυπημένη» κάρτα προσέλευσης το πρωί!
Ίσως και μόνο με την πειθαρχική, αυτονόητη απόλυση όσων παρανομούν στα νοσοκομεία και με τον έλεγχο της ιλιγγιώδους διαφθοράς που συνοδεύει τις προμήθειες, φαρμακευτικές και άλλες, των νοσηλευτικών ιδρυμάτων, θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν χρήματα που να περιορίσουν όσες πτυχές απανθρωπίας εκεί ενδημούν, τουλάχιστον από έλλειψη προσωπικού. Αλλά τέτοιας τόλμης τομές προϋποθέτουν κράτος που να υπηρετεί την κοινωνία.
Και τέτοιο κράτος είναι πια αδύνατο να υπάρξει στην Ελλάδα – μην τρέφουμε ψευδαισθήσεις.
Hμερομηνία δημοσίευσης: 01-06-08
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου